تبلیغات
تردید! - بحثی در مورد معنی و مفهوم جامعه قسمت دوم
چهارشنبه 4 فروردین 1389

بحثی در مورد معنی و مفهوم جامعه قسمت دوم

   نوشته شده توسط: ولی احراری    

در ادامۀ اینجا قسمت دوم بحث در مورد معنی و مفهوم جامعه را ملاحظه می کنید

سخن دیگری که در این جا مطرح می شود این است که بحثی که در بالا مطرح شد بحثی منطقی و عقلی محسوب می شود و علم جامعه شناسی متکفل این بحث نیست و علم جامعه شناسی هم فقط در صدد شناخت جامعه نیست بلکه بیش از آن، هر چیزی که در جامعه تأثیر دارد و یا تأثیر می پذیرد در جامعه  شناسی مورد بحث قرار می گیرد مثلا در بحث آسیب های اجتماعی هر نوع جرم و یا نگرانی که ممکن است متوجه جامعه شود را مورد بحث قرار می دهد، این بیماری ها و آسیب ها و ناامنی هایی که در جامعه نگرانی و ناامنی ایجاد می کند و نیز بهداشت اجتماعی و امثال آنها هم در جامعه شناسی مورد بحث قرار می گیرند، چون معنی اجتماع و معنی اجتماعی باهم فرق دارد و اگر یاء نسبت به هر اسمی اضافه شود معنی آن را تغییر می دهد.    

به نظرم کلمۀ اجماع و مشهور و احیاناً کلمات دیگر که در احادیث آمده، معنی جامعه را می دهد. قسمتی از دو حدیث را که فکر می کنم معنی جامعه را می دهد، در اینجا می آورم، حدیث اول (کتاب اصول کافی ج 1 باب اختلاف حدیث ح 10) فقها به این حدیث در موارد متعدد استناد کرده اند. عمربن حنظله از امام صادق ع: سؤال می کند از دِین یا میراثی که دو نفر در مورد آن اختلاف و مخاصمه کرده اند و نزد حاکم یا قاضی ظالم رفته اند آیا این کار جایز است؟ امام ع می فرماید: کسی که نزد حاکم یا قاضی جور و ظالم رود بدرستی که نزد طاغوت رفته است در حالی که خدا در قرآن از آن نهی کرده است گفت: پس نزد چه کسی بروند گفت: نزد دو مرد از مردان ما (شیعیان) بروند. سوال شد اگر آن دو اختلاف کردند؟ فرمود کسی که عادل تر و فهیم تر و راست گوتر است و تا می رسد به اینکه، سؤال می کند هیچ کدام بر دیگری ترجیح ندارد؟ امام ع فرمود: نظر شود به کسی که در روایتی که از ما نقل می کند اجماعی در میان اصحاب (شیعیان) باشد پس به حکم او به عنوان حکم ما عمل شود و نادر و جدا افتاده و غیر مشهور ترک شود که شکی در آن نیست ... الی آخر حدیث، و اینکه اصحاب یا شیعه در حدیث مطرح شده نه همۀ مردم، به این دلیل است که شیعه جامعۀ آزاد داشته است.

از خطبۀ 127 ص 184 نهج البلاغۀ صبحی صالحی از عبارت «و سَیَهلکُ فیَّ صِنفان» امام علی ع می فرماید بزودی دو گروه نسبت به من هلاک می شوند دوستی که در دوستی افراط کند و به غیر حق کشیده شود و دشمنی که در دشمنی افراط کند و به گمراهی رود بهترین مردم نسبت به من گروه میانه هستند، همیشه همراه سیاهی بزرگ (اجتماع مردم) باشید که دست خدا با جماعت است، و از تفرقه و جدایی بپرهیزید که انسانِ تنها، بهرۀ شیطان است کما اینکه گوسفند تنها و جدا افتاده از گله، نسیب گرگ است.هرکس مردم را به این شعار (تفرقه و جدایی) دعوت کند او را بکشید هر چند زیر این عمامۀ من باشد. (اینکه امام ع می گوید: اهل تفرقه را بکشید به این دلیل است که آنها با اینکه در اقلیت بودند، پیروان راستین امام ع را می کشتند.)

این دو حدیث به اجماع دعوت می کند اجماع به معنی عام و همه و کلّ، نیست زیرا در حدیث کسانی  که افراط و تفریط کرده اند از معنی اجماع خارج اند، و این اختلاف که اجتماع به معنی همه است یا اکثریت در بحث نظری اجتماع هم مطرح است. و در حدیث اول اجماع به معنی مشهور آمده است. حکم و قضاوت و حکومت امام علی ع هر دو موضوع، اجتماعی و سیاسی هستند. 

به امید روزی که همۀ مردم ایران مسئولیت اجتماعی خود را فهمیده و به قوانین اجتماعی بیشتر پایبند باشند. 

والسلام