تبلیغات
تردید! - جواب اشکال به اسلام فقهی و فقاهتی یا احیانا عبادات

امروزه با کسانی برخورد می کنیم که با اسلام فقاهتی و یا فقه مشکل داریم یا مخالفیم. در جواب لازم است بگویم:  اولا، من آنچه در این وبلاگ مطرح کرده ام هیچ کدام از مطالبم بحث فقهی یا فقاهتی نبوده است، البته ممکن است از کتاب های اصول فقه یا فقه مطالبی را نقل کرده و آن را تحلیل کرده باشم، ولی با این صورت تحلیل من فقهی نبوده است، بلکه سعی کرده ام، برداشت جدید یا تحلیل جدیدی از آن مطرح کرده و ارائه دهم.   

ثالثا، فقه و مسائل فقهی جاذبه کمی دارد و یا در زمان ما جاذبه ندارد و با نقص همراه است، ولی این دلیل نمی شود سخنان پیامبر اسلام ص و معصومین ع را نپذیریم و رد کنیم، اگر داستان گروه مسلمانان و بلکه تمام مسلمانان جدا از کلام معصومین ع فرض شود و مورد مطالعه و تحلیل علمی قرار گیرد، برای همه حتی غیر مسلمانان بسیار جذاب خواهد بود. این کار صرفا از روحانیون ساخته نیست دانشگاهها و دانشجویان مسلمان هم وظیفه دارند دین را خوب بشناسند و به سخنان باطل و خرافه که به اسلام نسبت داده می شود جواب علمی و مناسب بدهند.    

ثانیا، ما باید فقه را بشناسیم و اشکالی که به آن داریم را به صورت ریز مطرح کنیم. مخالفت کلی با هر اشکالی اگر مربوط به جامعه شود، نه تنها مسئله را حل نمی کند بلکه موجب توسعه و فراگیر شدن آن اشکال و سؤال در جامعه می شود، هرچند اشکالی که داریم اشکال واردی باشد.

رابعا، برای اینکه اشکال غیر معتبر بودن و غیر مستند بودن حدیثی بر ما وارد نباشد، لازم است نظر فقها هم در مورد معتبر بودن آن حدیث مطرح شود، زیرا در جایی دیگر ممکن است برای اعتبار حدیث راهی یافت نشود.  

خامسا، باید دانست که راه روشنفکری و اصلاح طلبی و نوگرایی از میان سنت عبور می کند و اینگونه نیست که سنت های گذشته، تماما باطل باشد، نقدِ سنت و رسوم گذشته سنگ زیرین روشنفکری و نوگرایی و عقلانیت است و نقد به معنی رد و نفی همۀ آنها نیست.    

سادسا، سنت های گذشته جزئی از هویت ماست حتی موارد نادرست آن، اگر مواردی از سنت که اهمیت چندانی ندارد، لازم نیست مورد مخالفت قرار گرفته و باطل اعلام شود، بلکه بهتر است مواردی که موجب ظلم های فاحش می شود و یا اشکال اساسی به آن وارد است مورد مخالفت قرار گیرد و اشکالات جزئی تدریجا و کم کم مطرح شود، مطرح کردن هر اشکال و ایراد جزئی، مخالفان انسان را زیاد می کند و به عدم پذیرش اشکالات مطرح شده از جانب او منجر می شود، پیامبران و عالمان و مصلحان گذشته هم تدریجا به رفع و از بین بردن اشکالات مبادرت می کردند.  

اما در مورد مخالفت یا انجام ندادن عبادات یا بعضی از اعمال عبادی.

عبادات اعمالی فردی اند که با هیچ گونه نوگرایی و گرایش اصلاح طلبانه و حتی سکولاریسم و لائیسم مخالفت و تعارضی ندارند، انجام عبادات، هیچ حقی را از دیگران سلب نمی کند و هیچ ضرری به دیگران نمی رساند حتی اگر به عربی بودن بعضی از عبادات در اسلام، کسانی اشکال دارند تا زمانی که جایگزینی در معنای آنها در کل جامعه به صورت عمومی ایجاد نشده باشد لازم است به آن پایبند باشیم. اشکال کردن به این موارد، اشکالی را به اشکالات دیگر می افزاید و مشکلی را حل نمی کند.

نمونه هایی از پایبندی اصلاح طلبان و دموکرات ها به عنوان نمونه نقل می کنم، مرحوم دکتر محمد مصدق که رهبری ملی و سکولار بود، با توجه به اسناد مطرح شده تا آخر عمر حتی خمس و سهم امام خود را پرداخت کرده است و مرحوم مهندس مهدی بازرگان دولت موقت انقلاب اسلامی ایران، با مشورت و موافقت مرجع تقلید خود مرحوم آیت الله مرعشی نجفی نخست وزیری دولت موقت را می پذیرد، از افراد زندان رفتۀ مبارز روحانی قبل از انقلاب که با افرادی از ملی مذهبی ها با هم زندان بوده اند شنیده ام، مرحوم یدالله سحابی و عزت الله سحابی فرزند ایشان را که در قید حیات هستند دیده اند، این پدر و پسر هیچ وقت نماز شب را ترک نمی کردند، (نماز شب یازده رکعت است هشت دو رکعتی به نیت نماز شب دو رکعت به نیت نماز شفع و یک رکعت به نیت نماز وتر خوانده می شود و وقت آن بعد از نصف شب تا اذان صبح است و هر چه به اذان صبح نزدیکتر باشد بهتر است، و اذان صبح، حدود یک و نیم ساعت قبل از بیرون آمدن آفتاب صبحگاهی است)، چند سال قبل در یکی از سالگردهای رحلت مرحوم مهندس مهدی بازرگان آقای دکتر سید علی اصغر غروی اصفهانی سخنرانی داشتند ایشان که از نیروهای ملی مذهبی هستند در سخنرانی خود از حفظ، چنان به آیات قران استناد کردند که بعد از آن از بعضی از روحانیون فاضل شنیدم که گفت این کار از روحانی ساخته نیست بلکه کسی ندیده ایم که اینگونه بتواند از حفظ به آیات قرآن کند.     

شاید جالب باشد بدانید که شخصیت های دموکرات در جهان که سکولار هستند بیش از رقیبان خود که به گرایش مذهبی شهرت دارند به عبادات مذهبی پایبندی نشان می دهند، سالهای قبل در نشریات خواندم، کارتر رئیس جمهور اسبق دموکرات آمریکا تا حدود هفت، هشت صفحه از انجیل را نخوانَد به خواب نمی رود و به همین دلیل نزدیکان وی او را کاردینال کارتر خطاب می کنند، لازم است بدانیم، بهترین انسانها و بدترین انسانها همیشه در کنار هم زندگی می کنند و قاعدتا پیرو یک دین هم هستند، همانگونه که بزرگترین و قویترین شیاطین سعی می کنند عالمترین و مؤمنترین انسانها را گمراه کنند. یادمان باشد شیطان و فرشته نمادهای کشش درونی انسان هستند.                            

و السلام